Het “nieuws” en het “journaal”

Het moet van me af. Het is begonnen met een opinistuk in De Morgen (7/8) van Geert Buelens (Het leven zoals het is: fait divers) waarin hij zich ergert aan de lichtvoetige inhoud van de zomerjournaals. Toen ik het las dacht ik “Hij geeft gvd gelijk! Waarom kom ik nu pas tot dat inzicht?? Ben ik dan al zo afgestompt dat ik het normaal ga vinden?”.

Ik heb de proef op de som genomen: deze middag heb ik het nieuws bekeken op VTM. Dit waren de items in chronologische volgorde:
– Muur van supermarkt stort in, één vrouw raakte lichtgewond. Uiteraard was er een correspondent ter plaatse
– OCMW van Antwerpen overvallen, de daders sloten de poetsvrouw op en gingen ervandoor met wat kleingeld.
– De beurzen in moeilijkheden: eerste belangrijk nieuwsfeit
– Yves Leterme heeft vanmorgen gepraat met Milquet. Korte vermelding, weer het beeld van een auto die de oprit van dat kasteel oprijdt zoals we al zovaak zagen, verder geen nieuws van Hertoginnedal.
– Baggerbedrijf De Nul werft aan: eigenlijk niks meer dan een personeelsadvertentie van De Nul die plaats krijgt in het journaal. Hoeveel zouden ze daarvoor betaald hebben?
– Nieuwe aardgastank in Zeebrugge
– Steeds meer jonge gezinnen gaan in de Marollen wonen: dat gebeurt in elke grote stad.
– Overstromingen in Europa, de Rijn treedt buiten zijn oevers en alle scheepvaart is stilgelegd.  Die muur van de Delhaize is natuurlijk belangrijker en verdient volkomen terecht als eerste item te komen. Wie interesseert zich dan ook voor wat er zich buiten onze administratieve grenzen afspeelt bij mensen die niet eens onze taal spreken?

Toen ben ik gestopt met kijken omdat ik me teveel ergerde en omdat ik toen de opstoot van inspiratie kreeg die ik nodig had om deze post te schrijven. Maar wat ik er vooral wil uitpikken:

STEEDS MEER BELGEN… / STEEDS MEER VLAMINGEN… / WIJ GAAN STEEDS MEER… / …

Tegenwoordig bevat elk journaal wel een item dat op dergelijke manier begint. Vandaag ging het over de Marollen waar steeds meer jonge gezinnen gaan wonen, gisteren ging het over jonge fitnessers die steeds meer spierversterkende middelen nemen. Het kan natuurlijk ook omgekeerd: “steeds minder Vlamingen…”, het is mij om het even. Maar als ik naar het nieuws kijk verwacht ik NIEUWS, geen uitslag van één of ander pseudo-onderzoek. En om hun stelling te staven trekken ze dan de vergelijking met vorig jaar: “In vergelijking met 2005 zijn er in 2006……..dat is een stijging van x%”, waarna iemand daar voor de camera een verklaring voor moet geven. Het zou wel heel toevallig zijn als de cijfers van 2006 precies dezelfde zouden zijn als die van 2005.  Oproep dus aan de nieuwsdiensten: zet dat pas in je uitzending als het een echte trend is, als het om iets belangrijks gaat, en als de trend sterk is. Dat er jonge gezinnen in de Marollen wonen interesseert mij niet, en dat jonge fitnessers soms twijfelachtige middelen gebruiken evenmin want er moet al veel gebeuren om het tot een maatschappelijk probleem te laten uitgroeien. Bijvoorbeeld wanneer die opgespoten bodybuilders banken en OCMW’s gaan overvallen (meer dan één keer, want dat is een fait divers).

DE REGERINGSONDERHANDELINGEN

Voor de verkiezingen werden we er plat mee gebombardeerd: peilingen, speculaties, debatten, volledige uitzendingen van Ter Zake en Morgen Beter die eraan gewijd werden. Een half jaar voor de verkiezingen begon het al. Wie wint? Wie wordt premier? Komt er een staatshervorming? Politici waren niet van het scherm weg te branden, Siegried Bracke kon zich volledig uitleven. De verkiezingen zijn al 2 maanden achter de rug en er is nog steeds geen regering. De gesprekken zijn uiterst moeizaam. Al hetgene waar we een half jaar over gedebateerd hebben en waarover voorspellingen werden gedaan komt nu bijeen op dat kasteel. Nu is het grote moment van de waarheid aangebroken, de Belgische politiek heeft een hoogtepunt bereikt. En dat krijgt een vermelding van een halve minuut in het journaal en verder niks. Geen debatten, geen analyses, geen overzicht van gebeurtenissen, geen reportages, geen Kathleen Cools en Tim Pauwels, geen Carl Devos, niks, niemand. De hele crew van de nieuwsredactie ligt zeker ergens op een zonnig strand? De aanloop hebben ze verzorgd, de dag van de verkiezingen en de nasleep ook. Nu komt het slot, de ontknoping, de climax, de clash tussen politici en tussen de landsdelen en ze zijn met vakantie!? Stel je voor dat de VRT een touretappe uitzendt en dat vlak voor de laatste 10 km Michel Wuyts er de brui aan geeft! Het is toch niet omdat het vakantie is, dat we daarom geen recht hebben op degelijke berichtgeving? Dit draagt opnieuw bij tot de ondoorzichtigheid van de politiek. De “modale Vlaming” heeft geen idee van wat er in dat kasteel gaande is, welke punten op tafel liggen, wat de problemen zijn, waarom er geen regering is.  In plaats daarvan krijgen we “Ter Zake Zomer“. Dat is Panorama maar dan met een andere naam en een andere presentator. Een aangekochte reportage, gemakkelijk om die drie kwartier op te vullen en Tim Pauwels kan rustig in de zon blijven liggen. Gisteren was de titel van de reportage “Bagdad ER“(het was dus niet in Koppen, meneer Netsenei). Pakkende reportage, heel mooi gemaakt. Maar ik heb nog altijd geen goede reden gekregen waarom die 3500 Amerikaanse gesneuvelden meer aandacht krijgen dan die 4 miljoen doden die sinds 1998 in Congo gevallen zijn in de burgeroorlog aldaar. Want zo lang duurt die oorlog daar al. Al 9 jaar! Wist iemand überhaupt dat er daar een oorlog aan de gang is? Nu nog altijd? Op dit moment? We zullen het dan maar niet over Darfur hebben. In Panorama zag ik dáár eens een reportage over en die vond ik veel aangrijpender dan die over de Amerikanen in Irak, wat natuurlijk niet betekent dat die 3500 dode soldaten niet erg zijn. Ze zijn alleen disproportioneel aanwezig in de berichtgeving.

WAT WIL IK DAN WEL IN HET JOURNAAL?

Eerst en vooral: de belangrijke berichten. De regeringsonderhandelingen zijn uitzichtloos en ondertussen zitten we zonder goed bestuur. In Polen is er een regeringscrisis aan de gang en de beruchte gebroeders Kaczynski zullen hoogstwaarschijnlijk ten onder gaan. In Europa zijn er zware overstromingen. De Rijn is geloten voor de scheepvaart (beeld je dat eens in!). Er is een beurscrisis aan de gang, de ECB heeft de grootste correctie moeten doorvoeren sinds 9/11. De maoïstische rebellen in Nepal hebben voor het eerst sinds het bestand in November weer een gewelddadige overval gepleegd. Congo en Oeganda zijn verwikkeld in een ernstig grensconflict. De Russen zijn de Amerikanen gaan treiteren door met bommenwerpers boven een Amerikaanse basis in de Pacific te gaan vliegen (dat is geleden van de Koude Oorlog).
Daarnaast wil ik ook reportages, analyses, duiding, interviews met mensen die iets te zeggen hebben, debatten, etc.

Dit is waarschijnlijk een utopie want de zenders volgen de commerciële logica. En die zegt dat je de wil van het volk moet volgen en de kneuterige Vlamingen hebben het liefst nieuws van onder hun kerktoren. De repliek van het hoofd van de nieuwsdienst op het opiniestuk van Geert Buelens ging ook in die richting: “de mensen zijn nieuwsgierig”. Maar dat is volgens mij toch niet de essentie van het journaal. De essentie van het journaal is dat je het volk op de hoogte houdt van wat er in de wereld gebeurt. En dat is niet hetzelfde als ze op de hoogte houden van wat er in de wereld voorvalt Wat je voorvalt kun je ook in een ander programma gieten. Ik dacht dat dat toch de bedoeling was van programma’s zoals Royalty, De Rode Loper, Man Bijt Hond of Duizend Zonnen en Garnalen. Niet dus. Al die programma’s zijn een verlenging van de fait divers die al in het nieuws gekomen zijn.

En de VRT is blijkbaar heel trots op haar nieuwssite vrtnieuws.net.  Alleen jammer dat je de journaals niet online kunt bekijken, dat het allemaal heel erg beperkt is en dat er ook geen podcasts zijn. Neem eens een kijkje hoe de mannen van de BBC dat hebben aangepakt en staar in volle bewondering. Hoewel het daar ook niet perfect is want de beeldkwaliteit van de videofragmenten is bedroevend. Ja, ik ben veeleisend.

Advertenties

5 Reacties

  1. Als nederlander heb ik een jaar geleden ”Alles kan beter” bekeken. Echt een heel fantastisch programma.

    Vooral de flaters (VTM) ”de hoek van Holland” en ”Op de rechterrijstrook van de E40 is lichte mist te ondervinden…..euh ook op de linker natuurlijk.

    Verder was er ook een stukje waarin allerlei ‘erge’ nieuwsfeiten werden gepresenteert. Opeens ging men direct over op het volgende programma, namelijk kabouter-plop. Het kwam erg stuntelig over, en ik heb er dan ook nog weken over gelachen 🙂 .

    Die VTM mannen ook. Het gaat steeds slechter met de zender, dacht ik (?).

  2. Ach ja, Alles Kan Beter. Regelmatig als ik naar het journaal kijk denk ik “dit zou echt iets voor Alles Kan Beter geweest zijn”.
    Met VTM gaat het niet zo slecht. Ze zijn de tweede grootste zender. Op kwaliteitsvlak stelt het natuurlijk helemaal niets voor. Een kritisch, satirisch of echt humoristisch programma hebben ze niet. Ze scoren met goedkope reality-tv, soaps en sensatie verpakt als onderzoeksjournalistiek.

    Overigens: vanmiddag als item in het nieuws: man overvalt tankstation en gaat ervandoor met de omzet van die dag. Nogal alledaags natuurlijk en in de krant krijgt dat misschien 2 zinnen in de rechterkolom op pagina 20. Waarom komt het in het nieuws? Omdat ze toevallig beelden hadden van de beveiligingscamera. Sensatie dus en geen nieuwsfeit.

  3. Het volk krijgt wat het vraagt… niet?

  4. Waar ik me bij het VTM- en één/VRT-nieuws aan erger, zijn de beelden van de man-in-de-straat of de persoon waarvan ze zijn/haar opinie vragen. Er is iets gebeurd en je krijgt de mening of de opvatting van iemand. Zijn/haar naam en/of functie krijg je niet. WIE ZIJN DIE MENSEN? Waar komen ze vandaan en waarom mogen zij hun mening geven? Dat is toch niet meer gegrond?
    Voor de rest: ik begrijp je ergernis, maar begrijp ook dat de thema’s die jij opnoemt, niet iedereen interesseren. Ik vind naast jouw thema’s (die ik ook in de kranten -al dan niet digitaal- opvolg) ook de regionale thema’s best eens interessant, hoor.. Maar het wordt inderdaad op de duur een beetje tijdvulling. Tijd dat ze aan wereldnieuws kunnen spenderen – misschien worden we dan weer eens geconfronteerd met onze medemens. Doet me denken aan die film van in RZL (L’Humanité!) (:-o)
    Nog één ding voordat ik mijn pleidooi hier stop: waarom krijgen de weerman en weervrouw een PROGRAMMA? Het interesseert me niet welk weer we vandaag hadden; ik wil alléén weten welke kleren ik de volgende dag(en) nodig zal hebben. En NEE, jullie kunnen niet weten welk weer we over 4 dagen zullen hebben: NIETS kan dat voorspellen!!
    Oef, dat is eruit 😉 En nog eens bedankt voor je open brief aan Frank De Boosere!

    groetjes, en keep up the good work!

  5. aha! en JIJ bent bedankt voor het interessante constructieve commentaar want je hebt helemaal gelijk!
    Nee, inderdaad, mijn thema’s interesseren niet iedereen. Maar daarbij komen we bij de hamvraag: wat moet in het journaal komen? Hetgeen dat belangrijk is of hetgeen ons interesseert? De beurs interesseert mij ook niet echt maar ik vind wel dat het een plaats in het journaal verdient want het is toch wel redelijk belangrijk. En hoe kan een mens zich ergens voor interesseren als er nauwelijks melding van gemaakt wordt?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: